QUY ĐỊNH PHÁP LUẬT VỀ HOẠT ĐỘNG DẠY THÊM, HỌC THÊM

“Dạy thêm, học thêm” từ lâu đã trở thành đề tài được đông đảo dư luận xã hội quan tâm, đặc biệt là quý phụ huynh và học sinh. Không thể phủ nhận rằng hoạt động dạy thêm, học thêm đã mang lại nhiều ý nghĩa tích cực, tuy nhiên hoạt động này trên thực tế đã xuất hiện những biểu hiện tiêu cực và gây ra bức xúc trong xã hội. Hiện nay, để việc dạy thêm, học thêm được diễn ra một cách đúng đắn, hiệu quả, đảm bảo quyền lợi của người học và nâng cao chất lượng giáo dục, pháp luật đã ban hành các quy định cụ thể nhằm quản lý hoạt động này. Nội dung dưới đây sẽ đề cập đến các quy định liên quan đến hoạt động dạy thêm, học thêm, bao gồm:

Căn cứ pháp luật điều chỉnh hoạt động dạy thêm, học thêm.
Nguyên tắc dạy thêm, học thêm.
Điều kiện được tổ chức hoạt động dạy thêm, học thêm và quy định về học phí.
Các trường hợp không được dạy thêm, tổ chức dạy thêm.
Đăng ký hoạt động cơ sở dạy thêm.
Xử lý vi phạm trong hoạt động dạy thêm, học thêm.

Nội dung cụ thể như sau:

Căn cứ pháp luật điều chỉnh hoạt động dạy thêm, học thêm

Nguyên tắc dạy thêm, học thêm

Tại Điều 3 Thông tư 29/2024/TT-BGDĐT, nguyên tắc dạy thêm, học thêm được quy định như sau:

Chỉ tổ chức dạy thêm khi học sinh có nhu cầu học thêm, tự nguyện học thêm và được cha mẹ học sinh đồng ý, tuyệt đối không ép buộc học sinh học thêm.
Nội dung dạy thêm, học thêm không trái với quy định của pháp luật, không mang định kiến về sắc tộc, tôn giáo, nghề nghiệp, giới, địa vị xã hội. Không cắt giảm nội dung dạy học theo kế hoạch giáo dục của nhà trường để đưa vào dạy thêm.
Việc dạy thêm, học thêm phải góp phần phát triển phẩm chất, năng lực của học sinh; không làm ảnh hưởng đến việc tổ chức thực hiện chương trình giáo dục của nhà trường và việc thực hiện chương trình môn học của giáo viên.
Thời lượng, thời gian, địa điểm và hình thức tổ chức dạy thêm, học thêm phải phù hợp với tâm sinh lí lứa tuổi, bảo đảm sức khoẻ của học sinh; tuân thủ quy định của pháp luật về thời giờ làm việc, giờ làm thêm và các quy định của pháp luật về an ninh, trật tự, an toàn, vệ sinh môi trường, phòng chống cháy nổ tại khu vực có lớp dạy thêm, học thêm.

Điều kiện được tổ chức hoạt động dạy thêm, học thêm và quy định về học phí

Hiện tại, hoạt động dạy thêm, học thêm có thể được tổ chức theo hai hình thức: Dạy thêm, học thêm trong nhà trường và dạy thêm, học thêm ngoài nhà trường.

Đối với trường hợp dạy thêm, học thêm trong nhà trường thì không được thu tiền của học sinh và chỉ dành cho các đối tượng học sinh đăng ký học thêm theo từng môn học. Cụ thể, hình thức này được triển khai đối với: Học sinh có kết quả học tập môn học cuối học kì liền kề ở mức chưa đạt; Học sinh được nhà trường lựa chọn để bồi dưỡng học sinh giỏi; Học sinh lớp cuối cấp tự nguyện đăng kí ôn thi tuyển sinh, ôn thi tốt nghiệp theo kế hoạch giáo dục của nhà trường.

Kinh phí tổ chức dạy thêm, học thêm trong nhà trường sử dụng nguồn ngân sách nhà nước và các nguồn kinh phí hợp pháp khác theo quy định của pháp luật.

Đối với hoạt động dạy thêm, học thêm ngoài nhà trường, Điều 6 Thông tư 29/2024/TT-BGDĐT đã quy định như sau:

Tổ chức hoặc cá nhân tổ chức hoạt động dạy thêm, học thêm ngoài nhà trường có thu tiền của học sinh (sau đây gọi chung là cơ sở dạy thêm) phải đáp ứng các yêu cầu sau:

Đăng ký kinh doanh theo quy định của pháp luật.
Công khai môn học, thời lượng dạy thêm, địa điểm, hình thức, thời gian tổ chức dạy thêm, danh sách người dạy thêm, mức tiền học phí (theo mẫu quy định).
Người dạy cần có phẩm chất đạo đức tốt; có năng lực chuyên môn phù hợp với môn học tham gia dạy thêm.
Giáo viên đang dạy học tại các nhà trường tham gia dạy thêm ngoài nhà trường phải báo cáo với Hiệu trưởng về môn học, địa điểm, hình thức, thời gian tham gia dạy thêm (theo mẫu quy định).

Mức thu tiền học thêm ngoài nhà trường do thỏa thuận giữa cha mẹ học sinh, học sinh với cơ sở dạy thêm.

Các trường hợp không được dạy thêm, tổ chức dạy thêm

Theo quy định tại Điều 4 Thông tư 29/2024/TT-BGDĐT, không được tổ chức dạy thêm trong các trường hợp sau đây:

Không tổ chức dạy thêm đối với học sinh tiểu học, trừ các trường hợp: bồi dưỡng về nghệ thuật, thể dục thể thao, rèn luyện kĩ năng sống.
Giáo viên đang dạy học tại các nhà trường không được dạy thêm ngoài nhà trường có thu tiền của học sinh đối với học sinh mà giáo viên đó đang được nhà trường phân công dạy học theo kế hoạch giáo dục của nhà trường.
Giáo viên thuộc các trường công lập không được tham gia quản lí, điều hành việc dạy thêm ngoài nhà trường nhưng có thể tham gia dạy thêm ngoài nhà trường.

Đăng ký hoạt động cơ sở dạy thêm

Theo quy định tại Điều 6 Thông tư 29/2024/TT-BGDĐT, kể từ ngày 14/02/2025, cá nhân hoặc tổ chức muốn tổ chức hoạt động dạy thêm, học thêm ngoài nhà trường thì bắt buộc phải thực hiện thủ tục đăng ký kinh doanh theo quy định của pháp luật. Cá nhân, tổ chức có thể lựa chọn đăng kí kinh doanh theo mô hình Hộ kinh doanh hoặc theo mô hình Doanh nghiệp.

Trường hợp cá nhân, tổ chức đăng ký hoạt động dạy thêm theo mô hình Hộ kinh doanh thì cần chuẩn bị hồ sơ theo quy định tại Điều 87 Nghị định 01/2021/NĐ-CP.
Trường hợp cá nhân, tổ chức đăng ký hoạt động dạy thêm theo mô hình Doanh nghiệp thì cần xác định rõ loại hình Doanh nghiệp cụ thể (Doanh nghiệp tư nhân, Công ty hợp danh, Công ty cổ phần, Công ty TNHH hai thành viên trở lên, Công ty TNHH một thành viên) và chuẩn bị hồ sơ tương ứng theo quy định tại Điều 21, Điều 22, Điều 23, Điều 24 Nghị định 01/2021/NĐ-CP.

Quy trình và thủ tục chi tiết để đăng ký cơ sở dạy thêm như sau:

Chuẩn bị hồ sơ

Hồ sơ đăng ký bao gồm:

Giấy đề nghị đăng ký doanh nghiệp;
Giấy tờ chứng minh nhân thân (bản sao CCCD hoặc hộ chiếu còn hiệu lực);
Bằng cấp hoặc chứng chỉ chuyên môn phù hợp với môn học dự kiến giảng dạy;
Tài liệu chứng minh quyền sử dụng hợp pháp địa điểm dạy thêm (Hợp đồng thuê/mượn hoặc Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà).
Giấy xác nhận từ UBND phường/xã về điều kiện an toàn tại địa điểm tổ chức dạy thêm.
Nộp hồ sơ

Hồ sơ đăng ký kinh doanh có thể nộp tại một trong các địa điểm sau:

Phòng Đăng ký kinh doanh: Dành cho tổ chức hoạt động dưới hình thức doanh nghiệp.
Phòng Tài chính – Kế hoạch thuộc Ủy ban nhân dân cấp huyện: Dành cho các hộ kinh doanh cá thể.
Qua cổng thông tin điện tử: Sử dụng hệ thống cổng thông tin quốc gia về đăng ký doanh nghiệp tại dangkykinhdoanh.gov.vn.
Giải quyết hồ sơ đăng ký
Trong 03 – 05 ngày làm việc, kể từ ngày nhận hồ sơ, cơ quan đăng ký kinh doanh sẽ xử lý hồ sơ và cấp Giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh/doanh nghiệp.
Trường hợp hồ sơ không hợp lệ, trong thời hạn 03 – 05 ngày làm việc kể từ ngày nhận hồ sơ, Cơ quan đăng ký kinh doanh sẽ thông báo bằng văn bản cho người nộp hồ sơ biết. Thông báo phải nêu rõ lý do và các yêu cầu sửa đổi, bổ sung hồ sơ (nếu có).

Xử lý vi phạm trong hoạt động dạy thêm, học thêm

Tại Điều 16 Thông tư 29/2024/TT-BGDĐT quy định:

Nhà trường, cơ sở dạy thêm, tổ chức, cá nhân vi phạm quy định về dạy thêm, học thêm, tùy theo tính chất và mức độ vi phạm sẽ bị xử lí theo quy định của pháp luật.
Người đứng đầu cơ quan, tổ chức, đơn vị có cán bộ, công chức, viên chức vi phạm quy định về dạy thêm, học thêm, tùy vào tính chất, mức độ hành vi vi phạm thì bị xử lí theo quy định của pháp luật.
Theo đó, trường hợp người vi phạm quy định về dạy thêm, học thêm là cán bộ, công chức, viên chức thì người vi phạm có thể bị xử lý kỷ luật theo quy định tại Nghị định số 112/2020/NĐ-CP ngày 18/09/2020.
Ngoài ra, người vi phạm quy định về dạy thêm, học thêm cũng đối mặt với việc bị xử phạt hành chính theo quy định tại Nghị định 122/2021/NĐ-CP ngày 28/12/2021. Cụ thể:
Đối với trường hợp cơ sở dạy thêm phải đăng ký thành lập Hộ kinh doanh nhưng không đăng ký thành lập hộ kinh doanh thì có thể bị phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 (khoản 1 Điều 62 Nghị định 122/2021/NĐ-CP).

Mức phạt này là mức phạt áp dụng đối với cá nhân. Đối với tổ chức thì sẽ gấp 02 lần mức phạt tiền đối với cá nhân.

Đối với trường hợp cơ sở dạy thêm phải đăng ký thành lập Doanh nghiệp nhưng không thực hiện việc đăng ký thì có thể bị phạt tiền từ 50.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng (khoản 4 Điều 46 Nghị định 122/2021/NĐ-CP).

Mức phạt này là mức phạt áp dụng đối với tổ chức. Đối với cá nhân thì mức phạt sẽ bằng 1/2 mức phạt tiền đối với tổ chức.

Trường hợp cơ sở dạy thêm có vi phạm pháp luật về thuế thì xử lý theo quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực thuế.

Trên đây là một số quy định pháp luật có liên quan đến hoạt động dạy thêm, học thêm đang được áp dụng hiện nay. Các cá nhân, tổ chức theo dõi và thực hiện đúng các quy định hiện hành khi tổ chức hoạt động dạy thêm, học thêm để tránh các vi phạm không đáng có.